123 Rijbewijs / وانەی تیۆری بەخۆڕایی / سەلامەتی، ئەلکهول و مۆبایل
وانە 5 / 16

وانە: سەلامەتی، ئەلکهول و مۆبایل

ئەم یاسایانە تۆ، سەرنشینەکانت و بەکارهێنەرانی تری ڕێگا دەپارێزن — و شکاندنیان دەتوانێت مۆڵەتی شۆفێرییەکەت لێ بسەنێتەوە.

دوایین پشکنین: نۆڤەمبەری 2026

پشتێنی سەلامەتی و منداڵان

  • هەموو کەسێک دەبێت لە هەر کورسییەک کە پشتێنی هەیە، پێشەوە و دواوە، پشتێنی سەلامەتی ببەستێت.
  • شۆفێر بەرپرسە لە سەرنشینانی خوار 18 ساڵ.
  • ئەو منداڵانەی باڵایان لە 1.35 م کەمترە، دەبێت کورسی منداڵ یان کورسی بەرزکەرەوەی (بووستەر) پەسەندکراو بەکاربهێنن. منداڵی ساوا هەرگیز لەسەر کۆشی کەس سەفەر ناکات.
  • کورسی منداڵی ڕووەو دواوە لەسەر کورسی پێشەوەی سەرنشین: کیسەی هەوای سەرنشین بکوژێنەرەوە.

ئەلکهول و دەرمان

  • شۆفێرانی بەئەزموون: بەرزترین ڕێژە 0.5 لە هەزار (0.22 ملگم/لیتر لە هەناسەدا).
  • شۆفێرانی تازەکار (5 ساڵی یەکەم دوای وەرگرتنی مۆڵەت): بەرزترین ڕێژە 0.2 لە هەزار.
  • ڕەتکردنەوەی تاقیکردنەوەی هەناسە تاوانێکی سزاییە.
  • ئەو دەرمانانەی لەسێقی ئاگادارکردنەوەی زەردیان پێوەیە، دەتوانن کار بکەنە سەر لێخوڕینت. ڕێنماییەکە بخوێنەوە و پرسیار لە دکتۆر یان دەرمانسازەکەت بکە.

مۆبایل

  • گرتنی مۆبایل بە دەست لە کاتی لێخوڕیندا قەدەغەیە — تەنانەت کاتێک لە گڵۆپی سوور وەستاویت.
  • قسەکردن بەبێ دەست (هاندزفری) ڕێگەپێدراوە، بەڵام کورتی بکەرەوە.
  • بەکارهێنانی ڕێنیشاندەر (ناڤیگەیشن) ڕێگەپێدراوە ئەگەر مۆبایلەکە لە هەڵگرێکی جێگیردا بێت.

گڵۆپەکان و بینین

  • لە تاریکی و کاتی بینینی خراپدا گڵۆپی نزم بەکاربهێنە، تەنانەت لە شەقامە ڕووناکەکانیشدا و هەمیشە لە تونێلەکاندا.
  • گڵۆپی بەرز تەنها کاتێک کە چاوی کەس نابەستێت (کوێر ناکات).
  • گڵۆپی تەمی دواوە تەنها کاتێک بینین بەهۆی تەم یان بەفربارینەوە لە 50 مەتر کەمترە.

ئۆتۆمبێلەکەت و خۆت

  • کەمترین قووڵی نەخشی تایەی ئۆتۆمبێل: 1.6 ملم. تایەی زستانە لە هۆڵەندا ناچاری نییە.
  • هەست بە ماندوویی دەکەیت؟ لە شوێنێکی سەلامەتدا ڕاوەستە. نزیکەی هەموو 2 کاتژمێر جارێک پشوو دابنێ.
  • پێش کردنەوەی دەرگاکەت، سەیری ئاوێنە بکە و بە سەر شانتدا سەیر بکە بۆ پاسکیلسواران.

هەموو وانەکان

وانە 1

یاساکانی مافی پێشەنگی

کێ مافی هەیە یەکەم تێپەڕێت؟ هەڵەکانی مافی پێشەنگی یەکێکن لە باوترین هۆکارەکانی دەرنەچوون لە تاقیکردنەوەی هۆڵەندی. یاساکان بە ڕیزبەندییەکی جێگیر فێر ببە.

وانە →
وانە 2

خێرایی و دووری

سنوورەکانی خێرایی بزانە، دووری پێویست بپارێزە و تێبگە خێرایی چۆن دووری وەستانت دەگۆڕێت.

وانە →
وانە 3

تابلۆ و هێڵکارییەکانی ڕێگا

کاتێک لە شێوە و ڕەنگەکان تێدەگەیت، خوێندنەوەی زۆربەی تابلۆکانی هۆڵەندا ئاسان دەبێت.

وانە →
وانە 4

ئۆتۆبان

ئۆتۆبانەکان سەلامەتترین ڕێگاکانی هۆڵەندان — ئەگەر هەموو کەس پەیڕەوی هەمان یاسا بکات.

وانە →
وانە 5

سەلامەتی، ئەلکهول و مۆبایل

ئەم یاسایانە تۆ، سەرنشینەکانت و بەکارهێنەرانی تری ڕێگا دەپارێزن — و شکاندنیان دەتوانێت مۆڵەتی شۆفێرییەکەت لێ بسەنێتەوە.

وانە 6

ڕاگرتن و وەستان

ڕاگرتنی ئۆتۆمبێل لە شوێنی هەڵە گرانە و دەتوانێت مەترسیدار بێت. جیاوازی نێوان وەستان و ڕاگرتن (پارککردن) فێر ببە، و ئەو شوێنانەی هیچ کامیان ڕێگەپێدراو نین.

وانە →
وانە 7

پاسکیلسوار و پیادەڕەو

لە هۆڵەندا ژمارەی پاسکیل لە ژمارەی خەڵک زیاترە. زۆربەی هەڵەکانی تاقیکردنەوە لەگەڵ پاسکیلسواران لە کاتی پێچکردنەوە، تێپەڕاندن و کردنەوەی دەرگای ئۆتۆمبێلدا ڕوو دەدەن.

وانە →
وانە 8

گڵۆپەکانی هاتوچۆ

گڵۆپەکانی هاتوچۆ ساکار دەردەکەون، بەڵام تاقیکردنەوەکە پرسیار دەکات دەربارەی زەرد، گڵۆپی چاوترووکێن، تیرەکان و ئەوەی چی بکەیت کاتێک پۆلیسێک ئاماژە دەدات.

وانە →
وانە 9

پەڕینەوەی هێڵی شەمەندەفەر و ترام

شەمەندەفەر ناتوانێت ڕاوەستێت یان لابدات. لە پەڕینەوەی هێڵی شەمەندەفەر (overweg) یاساکان توندن و هەڵەکان زۆرجار کوشندەن.

وانە →
وانە 10

کەشوهەوا و بینین

کەشوهەوای هۆڵەندا بە خێرایی دەگۆڕێت. خێرایی و دووریی خۆت لەگەڵ بارودۆخەکە بگونجێنە — تاقیکردنەوەکەش هەر ئەمەی لێت چاوەڕێ دەکات.

وانە →
وانە 11

ناسینەوەی مەترسی

شۆفێرانی باش مەترسی دەبینن پێش ئەوەی ڕوو بدات. فێر بە دوور ببینیت و بە کاتی خۆی بڕیار بدەیت: بڕێک بگرە، پێ لە گاز هەڵگرە، یان هیچ مەکە.

وانە →
وانە 12

تێکچوونی ئۆتۆمبێل و ڕووداو

ئارام بە و ڕیزبەندییەکی جێگیر پەیڕەو بکە: یەکەم شوێنەکە سەلامەت بکە، پاشان یارمەتی بانگ بکە، دوایی کارە کاغەزییەکان.

وانە →
وانە 13

بەڵگەنامە، بیمە و APK

جگە لە یاساکانی هاتوچۆ، تاقیکردنەوەکە پرسیاریش دەکات دەربارەی ئەوەی وەک شۆفێر و خاوەن ئۆتۆمبێل دەبێت چی لەگەڵ خۆت هەڵبگریت و چی ڕێک بخەیت.

وانە →
وانە 14

هێڵەکانی هاتوچۆ و تێکەڵبوون

هەڵبژاردنی هێڵی دروست بە کاتی خۆی و تێکەڵبوونی نەرم، ڕێگری لە زۆر بارودۆخی مەترسیدار دەکەن.

وانە →
وانە 15

ڕێگا و ناوچە تایبەتەکان

هەندێک ڕێگا و ناوچە یاسای تایبەتی خۆیان هەیە. تابلۆکانی سەرەتا پێت دەڵێن کە دەچیتە ناویانەوە.

وانە →
وانە 16

لێخوڕینی کەمخەرج

لێخوڕینی کەمخەرج سووتەمەنی و پارە دەپارێزێت، بۆ ژینگە باشترە و زۆرجار سەلامەتتریشە.

وانە →

پێویستت بە یارمەتی هەیە بۆ مۆڵەتی شۆفێری؟

هەموو شتێک بە زمانی خۆت ڕوون دەکەینەوە و کارە کاغەزییەکانت بۆ ئەنجام دەدەین. نامەمان بۆ بنێرە — زۆربەی کات هەمان ڕۆژ وەڵام دەدەینەوە.